ประวัติพระราชอริยคุณาธาร (หล่ำยั่งยืน) ผู้สร้างโรงเรียนแกลง”วิทยสถาวร”

📖 การศึกษา

🙏 อุปสมบท

อุปสมบทเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2451 ณ พัทธสีมาวัดพลงช้างเผือก ตำบลวังหว้า (ปัจจุบันขึ้นกับตำบลทางเกวียน) อำเภอแกลง จังหวัดระยอง

การศึกษาในระหว่างอุปสมบท เล่าท่องสวดมนต์จบเจ็ดตำนาน สิบสองตำนาน มนต์ผูกต่างๆ ถึงภาณยักษ์และปาติโมกข์ กับทั้งได้ศึกษาพระธรรมวินัยจนแตกฉาน สามารถอบรมสั่งสอนศิษยานุศิษย์ให้มีความรู้ความสามารถเป็นอย่างดี

📜 ตำแหน่งหน้าที่ในระหว่างอุปสมบท

🎖 สมณศักดิ์

• พ.ศ. 2458: เป็นพระใบฎีกา ฐานานุกรมของพระครูสังฆการบุรพทิศ (ปั้น)
• พ.ศ. 2470: เป็นพระปลัด เลื่อนจากฐานานุกรมเดิม
• 3 ต.ค. 2476: เป็นพระครูเจ้าคณะแขวง
• 19 ก.ย. 2478: เป็นพระครูสัญญาบัตรที่พระครูสังฆการบูรพทิศ
• พ.ศ. 2487: เป็นพระครูเจ้าคณะจังหวัดชั้นโท
• พ.ศ. 2492: เลื่อนเป็นพระครูเจ้าคณะจังหวัดชั้นเอก
• 4 ธ.ค. 2493: เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระอริยคุณธราจารย์ บริหารระยอง เขตต์สังฆปาโมกข์
• 5 ธ.ค. 2504: เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชอริยคุณาธาร บูรพชลธีสมานคุณวิบุลคณกิจสุนทรยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี

• 🔸 สร้างอุโบสถวัดพลงช้างเผือกสำเร็จเรียบร้อย เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ.2459
• 🔸 สร้างหอสามัคคีธรรมวัดพลงช้างเผือก เมื่อ พ.ศ.2473
• 🔸 เป็นผู้อำนวยการสร้างถนนจากวัดพลงช้างเผือก ดัดตรงไปถึงปากน้ำประแสร์ ยาวประมาณ 8 กิโลเมตร เมื่อ พ.ศ.2478
• 🔸 สร้างกุฎีและบูรณะปฏิสังขรณ์กุฎีที่วัดพลงช้างเผือก ซึ่งชำรุดทรุดโทรมให้เป็นถาวรวัตถุต่อไป
• 🔸 สร้างเมรุ (ฌาปนสถาน) ที่วัดพลงช้างเผือก เมื่อ พ.ศ. 2505 เป็นเงิน 74,000 บาท
• 🔸 สร้างศาลาเพื่อเป็นที่พักผู้เดินทางหลายแห่ง
• 🔸 เป็นผู้อำนวยการสร้างสะพานเพื่อสาธารณะประโยชน์หลายแห่ง
• 🔸 บูรณะปฏิสังขรณ์พระอุโบสถวัดป่าประดู่ โดยเปลี่ยนจากกระเบื้องซีเมนต์เป็นกระเบื้องเคลือบ ทาสีเพดานให้สวยงามยิ่งขึ้น และลงรักปิดทองพระประธานประตูหน้าต่างเสียใหม่
• 🔸 สร้างเมรุ (ฌาปนสถาน) ที่วัดป่าประดู่ เงินประมาณ 90,000 บาท
• 🔸 บูรณะปฏิสังขรณ์วิหารเก่าแก่ของวัดป่าประดู่ ซึ่งชำรุดทรุดโทรม ให้มั่นคงแข็งแรงและสวยงามกว่าเดิม
• 🔸 สร้างซุ้มประตูและกำแพงวัดป่าประดู่ เป็นเงินประมาณ 200,000 บาทเศษ
• 🔸 สร้างกุฏิใหม่และบูรณะปฏิสังขรณ์กุฏิเก่าที่วัดป่าประดู่ ซึ่งชำรุดทรุดโทรมให้คงสภาพดีขึ้น

• 1. เป็นผู้ริเริ่มตั้งโรงเรียนแกลง "วิทยสถาวร" และเป็นครูใหญ่มาตั้งแต่ พ.ศ. 2460 ถึงวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2485 จึงลาออกเป็นข้าราชการบำนาญ เพราะได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าคณะจังหวัด และต้องไปประจำอยู่ที่วัดป่าประดู่
• 2. ชักชวนประชาชนให้ช่วยกันบริจาคทรัพย์สร้างหอประชุมโรงเรียนแกลง "วิทยสถาวร" มีชื่อว่า "หอประชุมอริยคุณธราจารย์"
• 3. เป็นผู้ริเริ่มและเป็นผู้อุปการะจัดตั้งโรงเรียนวัดพลงช้างเผือก เมื่อวันที่ 18 เมษายน พ.ศ. 2477
• 4. สร้างอาคารเรียนโรงเรียนแกลง "วิทยสถาวร" และสร้างโรงฝึกงาน รวม 3 หลัง (ขณะนี้รื้อถอนแล้ว 2 หลัง เพราะรัฐบาลได้ช่วยเหลือสร้างให้ใหม่)
• 5. เป็นหัวหน้าและผู้อุปการะสร้างอาคารโรงเรียนวัดพลงช้างเผือก รวม 10 ห้องเรียน

พระราชอริยคุณาธารเป็นพระเถระผู้ใหญ่ที่ประกอบด้วยคุณธรรมความรู้อันประเสริฐ สมควรยกย่องสรรเสริญและเคารพบูชาอย่างสูงในด้านวัตรปฏิบัติ ท่านได้ศึกษาและปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานสม่ำเสมอตลอดมา เคยออกปฏิบัติธุดงควัตร ทำกิจสวดมนต์ไหว้พระเป็นประจำทุกวัน ตลอดทั้งลงอุโบสถสังฆกรรมมิได้ขาด

ในด้านการปกครองท่านประกอบด้วยพรหมวิหารธรรม ปราศจากอคติ อบรมสั่งสอนภิกษุสามเณร อุบาสก อุบาสิกา รวมทั้งกุลบุตรธิดาที่อยู่ในวัดและในโรงเรียน ให้ประกอบแต่คุณงามความดี มีความสามัคคีซึ่งกันและกัน จนเป็นที่เคารพนับถือของคนทั่วไป ท่านเป็นผู้ที่เห็นความสำคัญของการศึกษาเป็นอย่างมาก ให้ความสนับสนุนทุกด้าน เช่น เปิดโรงเรียนปริยัติธรรม แผนกธรรม แผนกบาลี สร้างโรงเรียนประถม โรงเรียนมัธยม และอุดหนุนเกื้อกูลศิษย์ในความปกครองให้ได้รับการศึกษาจนสำเร็จขั้นสูงมากมาย

---

พระราชอริยคุณาธารป่วยเป็นโรคมะเร็งในลำคอ ได้ไปเยียวยารักษาโดยการฉายรังสีที่โรงพยาบาลศิริราชจนทุเลาและปกติดีได้ประมาณ 10 ปี ต่อมาโรคมะเร็งกำเริบขึ้นอีก จึงเข้าไปฉายรังสีอีกครั้ง แต่ก็ยังไม่ทุเลา ประกอบกับฉันภัตตาหารไม่ใคร่ได้ จึงทำให้ร่างกายอ่อนเพลีย จนขั้นสุดท้ายฉันไม่ได้เลย จึงได้มรณภาพลงด้วยอาการอันสงบเมื่อเวลา 03.05 น. ของวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2505 (ถ้านับตามหลักโหราศาสตร์ ยังคงอยู่ในวันที่ 10 พฤษภาคม ซึ่งตรงกับวันเกิดของท่านพอดี) สิริอายุได้ 78 ปี